Yurtdışındaki yüksek öğretim kurumlarından alınan diplomaların Türkiye’de geçerli olabilmesi için Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) tarafından onaylanarak denklik belgesi verilmesi gerekmektedir. Yüksek öğretimi kazanç kapısı olarak gören yurtdışındaki bazı üniversiteler ile aracı kuruluşlar, öğrenci ve velilerine cazip imkanlar sunmaktadır. Ancak, bu üniversitelerin çoğunluğu YÖK tarafından tanınmamaktadır. Sizlerin ve ailelerinizin ileride uğrayacakları telafisi mümkün olmayan durumlarla karşılaşmamanız için aşağıdaki hususlara dikkat edilmesinde büyük yarar vardır. 

1. Bazı aracı kuruluşlar, basın ve yayın organlarına vermiş oldukları ilanlarda, reklamını yaptıkları üniversitelerin YÖK tarafından tanındığını da belirtmektedir. YÖK’ten onaylatmadan, bu tür bilginin doğruluğuna kesinlikle inanılmamalıdır. 

2. Yurtdışındaki üniversiteler YÖK tarafından sürekli olarak değerlendirilmekte ve daha önceki yıllarda tanınmakta olan bazı üniversiteler hakkında tanınmama kararı alınabilmektedir. Tanınmamasına karar verilen yüksek öğretim kurumlarında daha önce öğrenimlerine başlayan öğrencilerin hakkı saklı kalmakta; ancak, söz konusu tanınmama kararının alınmasından sonra bu kurumlarda eğitime başlayarak diploma alanlara denklik belgesi verilmemektedir. Bu nedenle, yurtdışına gitmeye karar verdikten sonra YÖK Denklik Bürosuna dilekçe ile başvurarak, gideceğiniz üniversitenin ve programın tanınıp tanınmadığını öğrenmenizde yarar bulunmaktadır. 

YÖK Denklik Birimi;
Adres: Yükseköğretim Kurulu Denklik Birimi 06539 Bilkent Ankara
Tel: 0312- 298 7142
Fax: 0312- 266 4744
http://www.yok.gov.tr

3. Orta öğrenimlerini Türkiye’de tamamlayıp yüksek öğrenimlerini yurtdışında yapmak isteyenlerin mutlaka ÖSS’ye girmiş olmaları ve ön lisans programları için ilgili alan türünde en az 160 , lisans programları için ise ilgili alan türünde en az 185 ÖSS puanı almış olmaları gerekmektedir. Ağırlıklı Ortaöğretim Başarı Puanının (AOBP) ÖSS puanına ilave edilmesiyle elde edilen ve ÖSYM tarafından merkezi yerleştirmede kullanılan Y-ÖSS puanının bu amaçla kullanılması kesinlikle söz konusu değildir. SAT (en az 1000 puan), ACT (en az 21 puan), Abitur, Fransız Bakaloryası, Matura Diploması, GCE A Level Sertifikası (en az 2 ders), ve Uluslararası Bakalorya (IB) belgelerinden herhangi birine sahip olanlar, ÖSS’den en az 185 ÖSS puanı almış olma koşulunu yerine getirmiş sayılırlar. YÖK’e diploma denklik başvurusu sırasında, bu koşulların sağlandığına ilişkin belgelerin de gösterilmesi gerekmektedir. Bu koşulların sağlanmaması durumunda ise denklik başvuruları kabul edilmemektedir. 

4. Yüksek öğretimlerine 2006-2007 öğretim yılında başlayacak sizler için geçerli ÖSS puanı, 2005 ve 2006 yılı ÖSS sonucudur. Bazı üniversiteler, daha önceki yıllardaki ÖSS sonuçlarına göre de öğrenci alabileceklerini; bazıları ise, ÖSS’de 185’in altında puan almış olsanız bile , üniversiteye özel öğrenci statüsünde başlayabileceğinizi, önümüzdeki yıl ÖSS’de 185’in üzerinde puan almanız durumunda alacağınız derslerin otomatik olarak transfer edilip yıl kaybınızın olmayacağı garantisini vermektedir. Böyle bir uygulama kesinlikle geçerli değildir. 

5. Bazı kuruluşlar, yurtdışındaki üniversiteler ile anlaşma yaptıklarını, sizlerin bir süre Türkiye’de eğitim gördükten sonra burada aldığınız dersleri yurtdışındaki üniversitelere transfer ederek, kısa bir süre sonra o üniversitelerden diploma alabileceğiniz garantisini vermektedir. Türkiye’de kanunen üniversite niteliği olmayan kuruluşlarda eğitim görerek lisans diplomasını bu şekilde alacak olanlara denklik belgesi verilmemektedir. 

6. Her ne ad altında olursa olsun yurtdışından açık, ekstern, gıyabi eğitim gibi devam zorunluluğu olmayan eğitim sonucunda alınan diplomalara YÖK tarafından denklik belgesi verilmemektedir. 

7. Azerbaycan, Bulgaristan, Gürcistan, Kazakistan, Kırgızistan, Litvanya, Moldova, Romanya ve Ukrayna’daki bazı üniversitelerin programları da Yüksek Öğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu’nda yer almaktadır. Kılavuzda yer alan bu üniversitelere ait programlara ÖSYM tarafından yerleştirilen öğrencilerin aldıkları diplomalara, ilgili mevzuata göre yapılan inceleme sonucunda diploma denklik belgesi verilmektedir. ÖSS sonucuna göre ÖSYM tarafından bu üniversitelerin kılavuzda yer alan programlarına yerleştirilmeyenler ile, üniversitelerin kılavuzda yer almayan diğer programlarından veya belirtilen ülkelerin kılavuzda yer almayan diğer üniversitelerine ait programlardan mezun olanların diploma denklik başvuruları reddedilecektir. 

YURTDIŞI YÜKSEKÖĞRETİM DİPLOMALARI DENKLİK YÖNETMELİĞİ

Amaç 
MADDE 1. Bu Yönetmeliğin amacı, yurtdışındaki yüksek öğretim kurumlarından alınmış ön lisans, lisans, yüksek lisans diplomalarının denklik işlemlerinde uyulacak usul ve esasları düzenlemektir. 
Dayanak  
MADDE 2. Bu Yönetmelik, 2547 sayılı Kanun’un 7/p maddesi gereğince hazırlanmıştır. 
Denklik İşlemlerinde Aranacak Belgeler 
MADDE 3. Başvuru Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına yapılır. 
Diploma denkliğini yaptırmak isteyenler dilekçelerine aşağıdaki belgeleri eklemek zorundadırlar: 
a) Bir önceki eğitim-öğretime ilişkin diploma aslı veya onaylı sureti, 
b) Denkliği istenilen diploma veya mezuniyet belgesinin aslı,
c) Öğrenim süresi içinde alınmış ders, not ve ders saatlerini gösterir, üniversitesinden onaylı belgenin (transkript) aslı,
d) Yabancı dildeki belgelerin noter tasdikli Türkçe tercümeleri,
e) Diploma sahibine ait Pasaport. 
Denklik Komisyonu ve Denklik Kararı
MADDE 4. Diplomaların ön incelemesi Diploma Denklik Komisyonunca yapılır. Komisyonca oluşturulan öneriler Yüksek Öğretim Yürütme Kurulu Kararı ile kesinleşir.
Diploma Denklik Komisyonu, Yüksek Öğretim Kurulu Başkanı tarafından görevlendirilen Yüksek Öğretim Yürütme Kurulu üyelerinden birinin başkanlığında; Milli Komiteler Üst Kurulu tarafından önerilen kişiler arasından Yüksek Öğretim Genel Kurulu tarafından seçilen en az 2 öğretim üyesinden oluşur. Söz konusu komisyon gerektiği kadar alt komisyon kurabilir.
Yapılan İncelemeler
MADDE 5. Diploma denklik komisyonunca;
a) Belgelerin orijinal olup olmadığı, üzerlerinde kazıntı, silinti ve benzeri tahrifatın bulunup bulunmadığı,
b) Belgelerin başvuran kişiye ait olup olmadığı,
c) Diplomayı veren üniversite veya yüksek öğretim kurulunun ve eğitimin yapıldığı programın tanınmış ve itibarlı bir kurum ve program olup olmadığı,
d) Diplomanın alındığı eğitim programının Türkiye´deki üniversitelerde verilmekte olan hangi düzeydeki eğitim programları ile eş değer olduğu, araştırılır.
Diplomanın uluslararası düzeyde veya ikili anlaşmalar ile tanınan bir üniversiteden alınmış olmasına rağmen, eğitim programının türü, niteliği, düzeyi konusunda tereddüde düşüldüğü durumlarda, kişiden üniversitesinin resmi kataloğu ve ek belgelerle birlikte eğitim yaptığı ülkede hangi tarihlerde bulunmuş olduğunu, pasaport veya diğer belgelerle kanıtlaması istenir. Gerekirse o ülkedeki Türk Eğitim Müşavirliğinin veya Eğitim Ataşeliğinin görüşüne başvurulur ve ihtiyaç halinde belgeler bir yüksek öğretim kurumuna inceletilerek görüş alınır.
İncelemenin Sonuçları
Madde 6. Akademik belgelerin orijinal olmadığı, üzerinde tahrifat yapıldığı veya belgenin kişiye ait olmadığı tespit edildiğinde denklik işlemi yapılmaz ve bu kişiler hakkında yasal işlem yapılmak üzere Cumhuriyet Başsavcılıklarına suç duyurusunda bulunulur.
Yapılan İncelemeler Sonucunda;
a) Ön lisans diplomalarının denklik işlemleri kabul veya ret şeklinde bir karara bağlanır. Kabul edilenlere denklik belgesi verilir.
b) Lisans diplomalarının denklik işlemlerinde, Diplomanın alındığı kurumun uluslararası veya ikili anlaşmalar ile tanınmış bir kurum olduğu, eğitim yapılan programın Türkiye´deki benzeri eğitim programına denk olduğu, eğitim düzeyi ve öğrenim alanı açıkça tespit edilenlere “denklik belgesi” verilir.
1-Lisans diplomalarının denkliği kabul edilenlere denklik belgesi verilir.
2-Eğitim Düzeyi, ön lisans düzeyinde olduğu tespit edilenlere ön lisans diploması denklik belgesi verilir. Bu kişilerden isteyenler, Türkiye´de lisans denklik tamamlama programına devam edebilirler.
3-Eğitim Düzeyi, üniversite düzeyinde bir eğitime denk görülmeyenlerin talepleri reddedilir ve herhangi bir denklik belgesi verilmez.
c) Yüksek lisans denklik işlemleri kabul veya ret şeklinde bir karara bağlanır. Kabul edilenlere denklik belgesi verilir. 
d) Kişilerin, her ne ad altında olursa olsun yurtdışından açık, ekstern, gıyabi eğitim gibi devam zorunluluğu bulunmayan bir eğitim-öğretim sonunda aldıkları sertifika veya diplomalara denklik verilmez.
Modern eğitim teknolojileri kullanılarak eğitim veren “uzaktan eğitim” programlarının tanınmışlığı Yüksek Öğretim Kurulunca ayrıca incelenerek karara bağlanır.
Lisans Denklik Tamamlama Eğitimi
Madde 7. Hazırlık sınıfı hariç en az dört yıllık bir yüksek öğretim programından mezun olmalarına rağmen diploma denklikleri ön lisans düzeyi olarak tespit edilmiş olan veya yukarıdaki 6. maddenin (b) bendinin ikinci fıkrasında belirtilen seviye tespit sınavında eksikleri bulunduğu belirlenen kişiler diledikleri takdirde, Türkiye´deki bir üniversiteden lisans denklik tamamlama eğitimine başvurabilirler.
Lisans denklik tamamlama eğitimine katılmak isteyen öğrencilerin alanlar itibariyle hangi üniversitelerde ve hangi fakültelerde eğitim-öğretim görebilecekleri Yüksek Öğretim Yürütme Kurulunca belirlenir. Bu kişilerin öğrenim ücretleri hakkında, 3483 sayılı Yüksek Öğretim Kurumlarında İkili Öğretim Yapılması, 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bir Ek Madde Eklenmesi Hakkında Kanunun yedinci maddesi hükümleri uygulanır.
Söz konusu tamamlama eğitiminin süresi ve öğrencinin almak zorunda olduğu dersler hakkında karar verme yetkisi üniversitelere aittir.
İntibakı yapılan aday, o üniversitenin normal öğrencisi gibi 2547 sayılı Kanunun 44. maddesine ve üniversitenin eğitim-öğretim ve sınav yönetmeliğine göre öğrenimine devam eder. Tamamlama eğitimini başarı ile bitiren öğrencilere Yüksek Öğretim Kurulunca Lisans diploması denklik belgesi verilir.
Yürürlük
Madde 8. Bu Yönetmelik yayınlandığı tarihte yürürlüğe girer. 
Yürütme
Madde 9. Bu yönetmelik hükümleri, Yükseköğretim Kurulu Başkanı tarafından yürütülür.